Wybrano Młodzieżowe Słowo Roku 2025. Zobacz co oznacza

Kombinują, intrygują, powodują nieporozumienia... czyli jednym słowem: SZPONCĄ. W Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie ogłoszono wyniki 10. edycji plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku. To już dekada, odkąd Wydawnictwo Naukowe PWN co roku pokazuje nam, jak zmienia się język młodych - a tym samym język współczesnej Polski.

Po co to całe głosowanie?

Plebiscyt powstał, by przyglądać się temu, jak młodzi ludzie naprawdę mówią: czego używają w memach, w social mediach, w rozmowach w szkole i na mieście. To taka coroczna fotografia trendów językowych — trochę zabawa, trochę edukacja, a trochę kronika zmian, które w normalnym tempie ciężko zauważyć.

Rządzi „szponcić” (albo po prostu „szpont”)

Tegorocznym zwycięzcą zostało słowo „szponcić”, które w zależności od sytuacji może mieć dwa znaczenia.

Definicja według PWN: słowo używane albo z żartobliwą dezaprobatą: robić coś nie do końca właściwego i legalnego, igrać z czymś, wygłupiać się, cwaniaczyć, albo z podziwem: robić coś ciekawego, szalonego, organizować coś, flirtować.

Występowało niegdyś także w gwarach miejskich i języku przestępczym ze znaczeniem ‘kombinować, intrygować, powodować nieporozumienia’. Rzeczownik szpont odnosi się w zależności od kontekstu do m.in. ‘zamieszania, wydarzenia, błędu lub triku’.

Drugie miejsce: tajemnicze „6 7”

W internetowym głosowaniu wysoko uplasował się też idiom „6 7”. Ten liczbowy trend, znany z TikToka i sportowych memów, nie ma jednego, oficjalnego znaczenia. Pojawia się w różnych wersjach — 67, six-seven, 6-7 — i funkcjonuje bardziej jako kulturowy znak rozpoznawczy niż klasyczne słowo.

Popularność zyskał dzięki filmikom sportowym z udziałem LaMelo Balla (koszykarza o wzroście 6’7”), a prawdziwym wiralem stał się dzięki tzw. „6 7 Kid”, czyli nagraniu chłopca rytmicznie skandującego „six-seven”.

Wyróżnienie dla OKPA

Definicja: trwałe połączenie międzynarodowego wyrazu aprobaty OK oraz polskiego pożegnania pa, wymawiane jako okpa/ okejpa/ okipa lub z dodatkiem łącznika to [okejtopa/ okitopa]; Wyrażenie to jest często zapisywane bez spacji. 

Komentarz językoznawców:

„OK” po raz pierwszy pojawiło się w 1839 roku w gazecie „The Boston Morning Post”, a popularna teoria głosi, że powstanie tego akronimu jest związane z żartobliwym skróceniem błędnie zapisanego wyrażenia „oll korrect” zamiast ang. „all correct” 'wszystko w porządku'. Słowo zyskało ogromną popularność dzięki kampanii wyborczej prezydenta Martina Van Burena w 1840 roku, który używał go jako skrótu nazwy miejsca swojego pochodzenia i pseudonimu - „Old Kinderhook”. Według innej legendy etymologię OK wiąże się z inicjałami Oskara Kellera, niemieckiego imigranta, kontrolera jakości w fabryce sprzed stu lat, który pisał OK na dopuszczonych towarach.

Polskie pożegnanie PA ma prawdopodobnie źródło w języku dziecięcym, w którym najłatwiejsze do wymówienia spółgłoski wargowe pełnią ważną funkcję (por. papa, mama, baba).

źródło: PAP , PWN