W niedzielę ważne obchody w Pułtusku!

Przypominamy, że w najbliższą niedzielę, 23 listopada 2025 r. o godz. 18.00, w Pułtusku odbędą się uroczystości upamiętniające 79. rocznicę odbicia więźniów z pułtuskiego więzienia - jednej z najważniejszych i najbardziej brawurowych akcji podziemia niepodległościowego w regionie. Zapraszamy do wzięcia udziału w tym ważnym wydarzeniu.

Upamiętniane wydarzenie to spektakularna operacja żołnierzy Armii Krajowej, którzy w czasie okupacji niemieckiej uwolnili aresztowanych konspiratorów. Akcja była odpowiedzią na nasilone represje i liczne zatrzymania osób zaangażowanych w działalność niepodległościową. Uwolnienie więźniów ocaliło wielu przed wywózką i śmiercią, a jednocześnie pokazało determinację i wysokie umiejętności lokalnego podziemia.

Program obchodów:

• Msza w kościele św. Józefa w Pułtusku w intencji uczestników akcji, 

• Złożenie kwiatów pod tablicą na dziedzińcu kościoła,

• Uroczystość przy muralu upamiętniającym rozbicie więzienia.

Organizatorzy zapraszają mieszkańców do udziału w wydarzeniu i wspólnego uczczenia bohaterów, którzy ryzykowali życie, by ratować innych i przeciwstawić się okupantowi.

Co wydarzyło się w Pułtusku 25 listopada 1946 r. ?

To była ostatnia wielka akcja podziemia niepodległościowego w Polsce-wielka i brawurowa akcja!Oddział w mundurach ludowego Wojska Polskiego pod dowództwem ppor. Stanisława Łaneckiego „Przelotnego” zajął wieczorem miasto, zrywając łączność telefoniczną. Naczelnik więzienia pomagał w uwalnianiu więźniów politycznych. Uwolniono ok. 65 aresztowanych. W wyniku akcji zginęło 7 ubeków, a kilku zostało rannych. Zginęło także 2 ormowców. Zdobyto dużą ilość broni. W czasie brawurowej akcji śmierć poniósł jej dowódca Stanisław Łanecki pseud. „Przelotny”.Ppor.

Stanisław Łanecki „Przelotny”, dowódca oddziału WiN, poległ 25 listopada 1946 r. w akcji na więzienie w Pułtusku. (Fot. IPN)

O samej akcji odbicia więźniów pułtuskiego więzienia piszą Kazimierz Krajewski i Tomasz Łabuszewski w książce „Żołnierze Wyklęci” Ziemi Wyszkowskiej 1944-1952”.,,Łączne straty sił bezpieczeństwa wyniosły 7 zabitych i kilku rannych. Wg raportu dowództwa KBW partyzanci zdobyli 3 rkm, 4 PPSz, 21 kb, 6 kb połamanych, 64 granaty (raport WiN podaje mniejszą ilość zdobyczy). W czasie, gdy wypuszczano więźniów z cel, partyzanckie ubezpieczenia na terenie miasta blokowały ogniem broni maszynowej podejmowane przez bezpiekę próby przeniknięcia w rejon więzienia. Na pewne zamieszanie miało wpływ zbyt wczesne opuszczenie posterunków przy obu mostach na kanale. Przejście sił bezpieczeństwa przez mosty spowodowało zarządzenie odwrotu przez „Przelotnego”. Wszyscy w zwartej grupie zdołali opuścić miasto. Niestety, podczas odwrotu Stanisław Łanecki „Przelotny” napotkał na swej drodze dwóch funkcjonariuszy bezpieki. Podczas wymiany ognia zastrzelił obydwu, sam został jednak śmiertelnie ranny. Partyzanci zabrali go ze sobą, kładąc konającego dowódcę na jeden z wozów taborowych. Nie zabrano ciała poległego, NN „Góry”, który zginął w nieznanych okolicznościach (…)’’,,Propagandowe znaczenie akcji, która wywarła ogromne wrażenie na ludności. Resort był tak zaskoczony, że nie potrafił poprawnie określić wykonawców tej akcji, ani zorganizować skutecznego pościgu. Dwie kolejne grupy operacyjne KBW wysyłane z Warszawy nie zdołały wytropić partyzantów. Oddział zmylił pościg i udał się w stronę powiatu ostrowskiego. Podczas odwrotu Stanisław Łanecki „Przelotny”, śmiertelnie zraniony zmarł.’’