Prima Aprilis - skąd wziął się dzień żartów i jak go obchodzimy?

1 kwietnia obchodzimy Prima Aprilis, czyli dzień znany z żartów i psikusów. To święto o wielowiekowej tradycji, którego początki wiążą się z reformą kalendarza i starożytnymi obrzędami wiosennymi. W Polsce święto celebruje się w domach, szkołach i miejscach pracy.

Skąd pochodzi Prima Aprilis?

Geneza Prima Aprilis nie jest jednoznacznie udokumentowana, ale historycy wskazują kilka możliwych źródeł. Jedna z teorii wiąże się z reformą kalendarza w XVI wieku. W 1582 roku papież Grzegorz XIII wprowadził kalendarz gregoriański, przesuwając początek roku z 1 kwietnia na 1 stycznia. Osoby, które nadal obchodziły nowy rok w kwietniu, były wyśmiewane przez innych i stawały się „ofiarami” żartów - tak miały powstać pierwsze zwyczaje primaaprilisowe. Inne źródła sięgają tradycji ludowych, które wczesną wiosną przewidywały różne psikusy i figle, związane z końcem zimy i nadejściem wiosny. W każdym przypadku element zabawy i śmiechu był tu kluczowy.

Zwyczaj Prima Aprilis dotarł do Polski z Europy Zachodniej już w XVI wieku, a sto lat później był traktowany jako ugruntowana, „staroletnia moda”. Od samego początku fundamentem tego dnia było opowiadanie zmyślonych historii i robienie psikusów osobom zbyt ufnym lub nieostrożnym.

Co ciekawe, dawniej wierzono, że 1 kwietnia jest dniem tak niepoważnym, iż nie należy wtedy podejmować żadnych istotnych decyzji. Najlepszym dowodem na tę obawę jest słynny sojusz antyturecki z 1683 roku - choć podpisano go 1 kwietnia, dokument antydatowano na ostatni dzień marca, by uniknąć skojarzeń z żartem i nie umniejszać jego powagi. Dziś pierwszy kwietnia obchodzimy przede wszystkim jako dzień radosny, w którym celowe wprowadzanie innych w błąd stało się niemal obowiązkiem towarzyskim.

Warto jednak pamiętać, że dawniej w niektórych regionach Polski dzieci miały swoją własną okazję do żartów - tzw. gregorianki (lub gegoły), obchodzone 12 marca w dzień św. Grzegorza, patrona uczniów. Z czasem to jednak Prima Aprilis całkowicie zdominował kalendarz, stając się uniwersalnym świętem humoru, które do dziś pozwala nam na chwilę beztroskiej zabawy kosztem powagi codziennego życia.

Prima Aprilis to przede wszystkim okazja do śmiechu i integracji, zarówno w domu, jak i w pracy czy szkole. Pomimo, że jego początki są owiane historią i różnymi teoriami, idea święta pozostaje aktualna - dobre żarty i lekka zabawa, które umilają pierwszy dzień kwietnia.

Opr. na podstawie Wikipedia 

Fot. Canva

Autor: Gabriela Ostrowska uczennica Zespołu Szkół im. Bolesława Prusa w Pułtusku odbywająca praktyki w redakcji Pułtusknews