17 sierpnia 1920 "odbicie Pułtuska"

17 SIERPNIA 1920 ROKU WTOREK

Piąty dzień Bitwy Warszawskiej – przełom w walkach, zwycięstwa wojsk polskich pod Kołbielą i Dębem Wielkim, zajęcie Kałuszyna, Łukowa, Siedlec, a także Międzyrzeca Podlaskiego i Białej Podlaskiej.

Trzeciego dnia po południu (17 sierpnia 1920 r.) bolszewicy przypuścili najsilniejszy atak na naszym odcinku. Atakowali w liczbie siedmiu linii tyralierskich. Atak tak był gwałtowny i szybki, że przestrzeń dzieląca nasze okopy około czterech wiorst [4 km – przyp. red.] została przebyta przez nieprzyjaciół w przeciągu około 20 minut. Pierwsze dwie linie dochodziły już pod same druty nasze. (…) Ten wielki atak i silny trwał przeszło godzinę bez przerwy. Wtenczas sam wystrzeliłem ponad siedemset sztuk naboi i popaliłem sobie lewą rękę od rozpalonej lufy karabinu. Bolszewicy zostali odparci.

W. Kocot, Pamiętniki i Korespondencja z lat 1920, 1939-1945, oprac. R. Lolo i K. Wiśniewski, Pułtusk 2009, s. 85.

Trzeciego dnia po południu (17 sierpnia 1920 r.) bolszewicy przypuścili najsilniejszy atak na naszym odcinku. Atakowali w liczbie siedmiu linii tyralierskich. Atak tak był gwałtowny i szybki, że przestrzeń dzieląca nasze okopy około czterech wiorst [4 km – przyp. red.] została przebyta przez nieprzyjaciół w przeciągu około 20 minut. Pierwsze dwie linie dochodziły już pod same druty nasze. (…) Ten wielki atak i silny trwał przeszło godzinę bez przerwy. Wtenczas sam wystrzeliłem ponad siedemset sztuk naboi i popaliłem sobie lewą rękę od rozpalonej lufy karabinu. Bolszewicy zostali odparci.

W. Kocot, Pamiętniki i Korespondencja z lat 1920, 1939-1945, oprac. R. Lolo i K. Wiśniewski, Pułtusk 2009, s. 85.

Walki w okolicach Chmielewa i Prusinowic. Syberyjska Brygada Piechoty po początkowym wycofaniu się z Prusinowic ostatecznie wyparła oddziały Armii Czerwonej i zajęła Strzegocin oraz Gąsiorowo

Walki na linii Winnica-Kędzierzawice. 9 dywizja piechoty złamała opór bolszewików pod Winnicą i wraz z dywizją ochotniczą zmusiła 5 i 11 dywizję sowiecką do odwrotu. O godzinie 18:00 15 pułk piechoty dowodzony przez majora Bolesława Zaleskiego, a prowadzony przez majora armii francuskiej Happe zajął Pułtusk. W uznaniu zasług za wyzwolenie miasta dowódca pułku wkrótce został Honorowym Obywatelem Pułtuska. Rosjanie wycofując się spalili mosty na Narwi pod Pułtuskiem i Holendrami. Wkrótce w wyzwolonym Pułtusku zatrzymał się generał Józef Haller.

Opracowała: Monika Żebrowska